مقاله جغرافیا با موضوع شهری، شورا، شهردار، حکمرانی

( سطح منطقه ای ) و دولت محلی ( سطح محلی ) به اداره امور کشوری , ارائه تسهیلات و خدمات عمومی و فرایند برنامه ریزی , سازماندهی , هدایت , کنترل , نظارت و اجرا می پردازد . برای تسهیل امور مدیریت شهری امکان دهی به حرکت های تکمیلی و کاهش حرکت های موازی در حوزه شهری و انجام تعاملات منطقه شهری سازمانی , از شهرداری های منطقه کلان شهری شکل می گیرد که از طریق ارتباط و تعامل با شهروندان به ارائه راهکارهایی در حوزه برنامه ریزی سازماندهی و هدایت و کنترل در مقیاس منطقه ای می پردازد ( همان ؛ 53و54).
مدیریت شهری در امریکا

متن کامل در sabzfile.com

شهرداری ها در واقع نتیجه حکومت های ایالتی و تابع ایالاتی و قانون و مقرارت آن هستند , اما به دلیل انتخاب مستقیم شهرداران و انجمن شهر ( شورای شهر ) توسط شهروندان , تبعیت شهرداری ها از ایالات ها حد معینی دارد. سیستم حاکم برشهر های امریکا سیستم شهردار – شورا است . انتصاب شهردار در شهرهای بزرگ با رای مستقیم شهرداران و در شهر های کوچک توسط شورای شهر که خود با رای مردم انتخاب شده اند , صورت می گیرد . براین اساس سه نوع مدیریت دیده می شود که عبارتند از : اقتدار شهردار در انتصابات , صرف بودجه , اداره امور شهر .2- اقتدار شورا و حق وتوفعالیت های شهردار3- تلفیق دو مدل مذکور ( همان ؛ 54).
مدیریت شهری در فرانسه
کشورفرانسه از 26 منطقه تشگیل شده که 4 منطقه در زمره مستعمرات این کشور قرار دارد . به علاوه فرانسه از 100 دپارتمان تشگیل شده که 4 ناحیه در زمره مستعمرات این کشور قرار دارد . در پایین ترین حد تقسیمات کشوری در فرانسه کمون ها با تعداد 36666 قرار دارند که همان حکومت های محلی محسوب می شوند . هر منطقه و ناحیه دارای یک فرماندار است که نمایندگی دولت مرکزی در سطح محلی را برعهده دارد . از 36666 کمون فرانسه 28183 کمون دارای مساحتی کمتر از 1000 هکتار هستند . با در نظر داشتن تعداد زیاد تقسیمات کشوری , در فرانسه نهادهای برنامه ریزی بسیاری در سطوح مختلف وجود دارند . این نهادها عبارتند از :
9 سازمان توسعه کلان شهری
214 سازمان برنامه ریزی بخشی
35 سازمان برنامه ریزی محیطی
17014 واحد سندیکا برای توسعه بین کمونی
از زمان ناپلئون به بعد سیستم مدیریتی فرانسه همواره متمرکز بوده است . تمام تصمیمات در ارتباط با برنامه ریزی شهری و منطقه ای حتی صدور مجوز ساخت و ساز توسط مقامات دولتی صادر می شده است . شهرداری ها که بیشتر مدیریت کمون ها را برعهده دارند در این زمینه اختیارات محدودی داشته اند . در آغاز سال های 1982 دولت به منظور تمرکز زدایی با تصویب قانون شماره 82-213 نخستین گام هارا برداشت . براساس این قانون شهرداری ها , دپارتمان ها و مناطق به طور آزادانه به وسیله شوراها ی منتخب اداره می شوند ( همان ؛ 55 و 56 ).
2-2-8-مدل های مدیریت شهری
هرچند مشخصات و ساختار نهادهای قانونی اداره کننده شهر از کشوری به کشور دیگر تفاوت دارد و هر جامعه ای با توجه به ساختار اقتصادی ، اجتماعی و سیاسی خود تعریف یا تلقی خاصی از مدیریت شهری دارد ؛ وظایف کنونی مدیریت شهری ( صرف نظر از تنوع و اختلاف در نظام های اجتماعی و سیاسی گوناگون ) تنها محدود به مواردی از قبیل برنامه ریزی , خدمات رسانی ، مدیریت فرهنگ محلی ، انجام پروژه های عمرانی و غیره نمی شود و جهت دهی فعالیت های شهری و ترسیم چشم نداز شهر در راستای دستیابی به توسعه پایدار از جمله مهم ترین وظایف مدیران شهری به شمار می رود (سعید نیا ،1383 ، ص 20)
در میان دسته بندی های مختلفی که در رابطه با مدل مدیریت شهری ارائه شده است می توان به چهار گونه ساختار اداری و مدل اصلی اشاره کرد که با توجه به تقسیم مسئولیت ها به شرح ذیل عبارتند از
1- ساختار شورا شهردار ضعیف
2-ساختار شورا شهردار قوی
3- سیستم کمیسیون
4- سیستم مدیر شورا
ساختار شورا شهردار ضعیف
در این ساختار شهردار وشورا همانند مقامات محلی انتصاب می شوند .
ساختار شورا شهردار قوی
در این ساختار شهردار و شورا مستقیما توسط مردم انتخاب می شوند . در این مدل , شهردار , بازیگری سیاسی است که وظایف اجرایی نیز دارد ، این الگو در حقیقت بیانگر جایگاهی مشابه ریاست جمهوری برای شهرداردر سطح یک شهر است .
سیستم کمیسیون
در این سیستم امور اجرایی توسط کمیته های دایمی که توسط شورا ایجاد می شوند انجام می پذیرد. شوراهمچنین دور نما و قلمرو اختیارات این کمیته ها را تعیین می کند . این کمیته ها تصمیمات شورا را آماده و ضمن نظارت براجرای آنها , مدیریت امور مرتبط با قلمرو اختیارات خود را در چارچوب بودجه مصوب پیگیری می کنند . در این ساختار کمیسر هایی را برای امور برمی گزینند و برای شهرهای کوچک مناسب است
سیستم مدیر – شورا
شورای شهر دارای اختیارات کلی در ارتباط با سیاست های عمومی است . با این وجود نمی تواند در وظایف اداری و اجرایی که در دست مدیر شهر به عنوان رهبر اجرایی حقیقی ایفایی نقش می کند دخالت نماید . در این سیستم شورا ها توسط مردم انتخاب می شوند و این شورا برای اداره شهر مدیر شهری انتخاب مینماید (Ibid ,p7)
با توجه به الگوی معرفی شده به نظر می رسد که ساختار اداری حکمرانی شهری در ایران به سیستم مدیر – شورا نزدیک تر باشد . برهمین اساس میتوان 17 کشور اروپایی مختلف را برپایه مدل مدیریت شهری به شرح ذیل طبقه بندی کرد .
جدول شماره (1-2) :طبقه بندی کشورهای اروپایی برحسب مدل حکومت محلی
کشور ها مدل حکومت محلی ( در سطح شهر ) ردیف
اسپانیا ،فرانسه ،پرتغال ،ایتالیا ،قبرس ، مجارستان مدل شهردار قوی 1
بلژیک ، هلند ، لوکزامبورگ ، جمهوری چک

متن کامل در sabzfile.com

مدل رهبری جمعی 2
دانمارک ، سوئد ، لتونی مدل رهبری توسط کمیسیون 3
فنلاند ، ایرلند مدل شورا – مدیر شهر 4
انگلستان ، مالت سایر مدل 5
منبع : آخوندی و همکاران , 1378 , صص156-135
در مقام نتیجه بررسی انواع نظام های مدیریت شهری و انواع ساختار های اداری در حکمرانی شهری حاکی از تنوع مدل های مدیریت و حکمرانی شهری در هر یک از کشور ها بوده و نحوه انتخاب شهردار و شورا ی شهر و جایگاه دیگر بازیگران شهری , مدل های مدیریت شهری , منشور شهر, نوع نظام حکومتی ( فدرال , متمرکز و…) و سایر قوانین ملی و منطقه ای در ارتباط با توسعه اثری تعیین کننده در وضعیت حکمرانی شهری و قدرت نهادهای مدیریت شهری دارد . در این سایت مطالب به صورت text only نمایش داده می شود و عکس ها و نمودار ها و.. درج نمی شود. برای دانلود فایل اصلی به سایت sabzfile.com مراجعه نمایید
2-2-9-اهداف کلان نظام جامع مدیریت مجموعه های شهری در ایران
چارچوب تدوین شده و روابط متقابل نظام مدیریت مجموعه های شهری همان گونه که در نمودار نشان داده شده است برپایه دو سطح سیاست گذاری و برنامه ریزی و سطح مدیریت اجرایی و عملیاتی قرار گرفته است . در این چارچوب ( الگوی مدیریت کلان شهری دوسطحی ) مد نظر است که سطح اول آن را , مدیریت های شهری محلی ( شهرداری ها , دهیاری ها و شورای مربطه ) شکل می دهند و سطح دوم به تشکیلات ویژه مدیریت مجموعه شهری می پردازد . عملکرد های اصلی سطح دوم عمدتا به سیاست گذاری , برنامه ریزی , هماهنگی و نظارت مربوط می شود وبه جز موارد خاص و خارج از اختیارات و امکانات سطوح محلی , وارد امور جزئی نمی شود .عناصر مدیریتی سطح محلی نیز استقلال مدیریتی و قلمرویی خود را درون محدوده رسمی خود (محدوده شهر وروستا) حفظ شده و به انجام وظایف و ارائه خدمات محلی می پردازند (عسکری (ب) ,1378: 53).

نمودار(شماره 1-2):نظام پیشنهادی مدیریت مجموعه های شهری در نظام مدیریت شهری کشور

در این سایت مطالب به صورت text only نمایش داده می شود و عکس ها و نمودار ها و.. درج نمی شود. برای دانلود فایل اصلی به سایت sabzfile.com مراجعه نمایید

منبع : عسکری (ب) ,1378: 53
نظام تدوین شده فوق معیارهای حکمروایی خوب شهری را نشان می دهد . با توجه به اینکه نظام فوق در دو سطح ؛ کل مجموعه شهری و سطح شهرداری ها عمل می کند , از نظر معیار کارایی , عدالت , جهت گیری توافقی در این نظام این امکان فراهم می شود که توزیع مجدد در آمدی به صورت سیاسی یکسان در سطح کل منطقه اعمال گردد . از این رو میزان سهم هر کدام از شهرداری ها در سطح بالاتر از نظر در امدی بستگی به تعداد پرداخت کنندگان مالیات ومنابع مالیلتی موجود در آن خواهد داشت و از نظر مخارج وهزینه ها شهرداری سطح منطقه ای , مخارجی را عهده دار می شود که منافع آن نصیب کلیه ساکنان مجموعه شهری می شود . از طرفی , دیگر لزوما میزان مخارج صورت گرفته متناسب با میزان در آمدهای کسب شده نبوده بناراین اثرات باز توزیعی به همراه خواهد داشت و امکان توزیع مجدد در آمد از محدود های متمول تر به صورت غیرمستقیم و از طریق شورا های شهر و موسسات و شرکت های خصوصی و غیر دولتی صورت می گیرد .از نظر پاسخگویی , در نظام مذکور برای شورای سیاستگذاری و برنامه ریزی مجموعه شهری تکلیف شده است (ماده 64 و 65 لایحه نظام مدیریت مجموعه شهری ) , در صورتی که افراد و ساکنان , نسبت به تصمیمات این شورا و اقدامات سازماان اجرایی مجموعه شهری اعتراض داشته باشند , این شورا می بایست از طریق هیاتی جهت بررسی و رسیدگی به اعتراضات , ظرف مدت سه ماه پاسخ لازم را بدهد (عسکری (ج) 1378: 19).
با وجود این که در نظام فوق برای پاسخ گویی به شورای سیاستگذاری تکلیف شده است , اما عدم تعیین ساز وکار ارتباط موثر ( آگاهی داشتن از سیاست ها و اظهار نظر کردن ) شهروندان و ساکنان با نظام تدوین شده می تواند به عدم مطلوبیت نظام مدیریت مذکور در پاسخ گویی و شفافیت در سیاستگذاری ها و جریان اطلاعات باشد . مضافا اینکه این سیستم از نظر شهروندان از این جهت که نمی دانند چه کسی در مقابل چه اموری مسئول است . می تواند کمی پیچیده و مبهم باشد . از نظر تمرکز زدایی , با توجه به دوسطحی بودن نظام مدیریت مجموعه های شهری و جایگاه تعریف شده سطوح محلی در این نظام , می تواند کارایی مطلوبی داشته باشد . در معیار دارا بودن بینش راهبردی نیز با توجه به اینکه در نظام مدیریتی مذکور , در سطح مدیریتی مجموعه شهری هدف گذاری و تدوین سیاست های مشترک در قالب مجموعه ای همکار از شهر هاو روستاها با تعاملات و برون دادهای کل مجموعه دیده می شود , امکان نگرش راهبردی به مسائل مربوط به مجموعه را فراهم می کند . در مجموع بررسی تجربه فوق نشان می دهد , نظام مدیریتی مذکور در بسیاری از معیارهای حکمروایی خوب نظیر , کارایی , عدالت , جهت گیری توافقی , نگرش راهبردی و تمرکز زدایی دارای جهت گیری های تعریف شده مناسبی است که امکان تحقق این معیار ها را می تواند فراهم کند . در سایر معیارها نظیر :مشارکت شهروندان , شفافیت و پاسخ گویی , نظام مدیریتی مذکور هر چند که جهت گیری غیر مستقیم وکلی داشته است اما نیازمند تبیین شفاف تر و کار تعامل نظام مدیریت تعریف شده این معبار هاست .
2-3- بخش دوم: مباحث مربوط به حکمروایی
2-3-1-تعریف حکمروایی