مقاله جغرافی در مورد سایه، صبح، واره، خورشید

در ساعت 10 صبح : 22.05 ارتفاع سایه اندازی در ساعت 9 صبح : 14.10

ارتفاع سایه اندازی در ساعت12 ظهر: 73.07 ارتفاع سایه اندازی در ساعت 11 صبح : 36.95

شکل شماره ( 8-18 ) : موقعیت خورشید و ارتفاع سایه اندازی در مثال واره چهارم در اول فصل زمستان در ساعات 9 صبح الی 12 ظهر

ارتفاع سایه اندازی در ساعت 10 صبح : 8.92 ارتفاع سایه اندازی در ساعت 9 صبح : 6.69

ارتفاع سایه اندازی در ساعت12 ظهر: 10.32 ارتفاع سایه اندازی در ساعت 11 صبح : 10.28

همانگونه که تصاویر فوق نشان می دهد، ارتفاع ساخت در قطعه جنوبی، ساختمان قطعه شمالی را از استفاده از نور خورشید در اول فصل زمستان در ساعات مختلف محروم می سازد و برای قطعه شمالی سایه ایجاد می نماید.
در جدول ذیل، طبق مقادیر و اندازه های عوامل و مولفه های چهار گانه حداکثر ارتفاعی را که ساختمان جنوبی ( قطعه سایه انداز ) در اول فروردین، اول تیر ماه، اول مهرماه و اول دی میتواند بدون ایجاد سایه اندازی نامطلوب برروی ساختمان شمالی( قطعه سایه پذیر ) داشته باشد، نشان می دهد :
جدول شماره ( 8-9 ) : ارتفاع ساختمان جنوبی بدون ایجاد سایه اندازی نامطلوب برروی ساختمان شمالی در مثال واره شماره 4
ساعت
روز 9
صبح 10
صبح 11
صبح 12
ظهر 13
بعداز ظهر 14
بعداز ظهر 15

متن کامل در sabzfile.com

بعداز ظهر
اول فروردین 13.13 18.42 23.21 24.19 20.35 14.99 10.14
اول تیر ماه 14.10 22.05 36.95 73.07 82.55 41.10 23.96 در این سایت مطالب به صورت text only نمایش داده می شود و عکس ها و نمودار ها و.. درج نمی شود. برای دانلود فایل اصلی به سایت sabzfile.com مراجعه نمایید
اول مهر ماه 9.60 14.35 19.68 23.83 23.44 18.92 13.63
اول دی ماه 6.69 8.92 10.28 10.32 9.03 6.83 4.19

جدول فوق نشان می دهد که ساختمان جنوبی در مثال واره فوق در اول فروردین در ساعت 15 و ، در اول مهرماه در ساعت 9 و در اول دی ماه در ساعات 9 صبح الی 15 بعدازظهر بر روی ساختمان شمالی سایه افکنی دارد.
همانگونه که از جدول شماره 8-9 مشاهده می شود در مثال واره شماره 4 با مشخصات و ویژگی های چهار گانه آن، حداکثر ارتفاع ساختمان جنوبی بدون ایجاد سایه اندازی نامطلوب برروی ساختمان شمالی در ساعت 13 اول تیر ماه به میزان82.55 متر و حداقل آن در ساعت 9 صبح دی ماه به میزان 6.69 متر ارتفاع می باشد که دراین صورت با توجه به ضوابط و مقررات شهرسازی طرح تفصیلی اصفهان میزان ارتفاع ساختمان در ساعت 13 اول تیرماه برابر با 24 طبقه بر روی پیلوت و در ساعت 9 صبح اول دی ماه برابر با 1 طبقه بر روی پیلوت می باشد.
همچنین جدول شماره 8-10 نشان دهنده میزان ارتفاع ساختمان جنوبی در مدل مثالی فوق براساس فاکتور اقلیمی موقعیت خورشید در عرض جغرافیایی شهر اصفهان در ساعات 6 صبح الی 18 بعد از ظهر می باشد.

جدول شماره ( 8-10 ) : میزان ارتفاع مجاز درمدل عملی- مثالی چهارم براساس موقعیت خورشید
اول زمستان اول پاییز اول تابستان اول بهار ساعت
1.85 – 1.46 – 1.49 1.10 6
1.18 1.96 4.86 4.64 7
4.04 5.56 8.84 8.56 8
6.69 9.60 14.10 13.13 9
8.92 14.35 22.05 18.42 10
10.28 19.68 36.95 23.21 11
10.32 23.83 73.07 24.19 12
9.03 23.44 82.55 20.35 13
6.83 18.92 41.10 14.99 14
4.19 13.63 23.96 10.14 15
1.35 9.00 15.24 6.02 16
1.68- 5.03 9.65 2.37 17
4.99- 1.46 5.50 1.06- 18

8-3-5- مثال واره شماره 5 :
در مثال واره شماره 5، از مهمترین عوامل و مولفه های موثر بر ارتفاع پذیری ساختمانها که با توجه به شرایط وموقعیت اصفهان و ویژگیهای بافت کالبدی در دو سطح تک قطعه و بافت شهری می توان مقادیر متفاوت اخذ کند، بشرح زیر است :
1- نسبت طول به عرض زمین : نسبت طول به عرض 3 به 1
2- عرض معابر: فاقد دسترسی به معبر
3- شکل سطح اشغال : از منتهی الیه ضلع شمالی قطعه 60%
4- قرار گیری قطعه نسبت به معبر : در شمال معبر
که شکل 8-16 نیز این مقادیر را به صورت دوبعدی نشان می دهد.

شکل شماره ( 8-19 ) : موقعیت قطعه سایه انداز ( قطعه جنوبی ) و قطعه سایه پذیر در مثال واره شماره 5

با توجه به ضوابط و مقررات شهرسازی طرح تفصیلی شهر اصفهان، ارتفاع مجاز در قطعه سایه انداز (قطعه جنوبی ) در مثال واره شماره 5، با توجه به عوامل مطرح شده در مدل مثالی مذکور برابر با 9.6 متر است که حداقل ارتفاع در قطعه مذکور به صورت 2 طبقه روی پیلوت است. موقعیت ساخت در قطعه سایه انداز ( قطعه جنوبی ) و سایه پذیر( قطعه شمالی ) در مثال واره پنجم در شکل شماره 8-17 نشان داده شده است.

شکل شماره ( 8-20 ) : موقعیت ساخت در قطعه سایه انداز ( قطعه جنوبی ) و سایه پذیر( قطعه شمالی ) در مثال واره پنجم

درتصاویر شماره 8-18 و 8-19، موقعیت ساخت در قطعه جنوبی با توجه به موقعیت خورشید در عرض جغرافیایی شهر اصفهان در اول فصول تابستان و زمستان در ساعات 9 صبح الی 12 ظهر، ارائه شده است.

شکل شماره ( 8-21 ) موقعیت خورشید و ارتفاع سایه اندازی در مثال واره پنجم در اول فصل تابستان در ساعات 9 صبح الی 12 ظهر

ارتفاع سایه اندازی در ساعت 10 صبح : 13.57 ارتفاع سایه اندازی در ساعت 9 صبح : 8.67

ارتفاع سایه اندازی در ساعت12 ظهر: 44.96 ارتفاع سایه اندازی در ساعت 11 صبح : 22.74

شکل شماره ( 8-22 ): موقعیت خورشید و ارتفاع سایه اندازی در مثال واره پنجم در اول فصل زمستان در ساعات 9 صبح الی 12 ظهر

ارتفاع سایه اندازی در ساعت 10 صبح : 5.49 ارتفاع سایه اندازی در ساعت 9 صبح : 4.11

ارتفاع سایه اندازی در ساعت12 ظهر: 6.35 ارتفاع سایه اندازی در ساعت 11 صبح : 6.32

مطابق تصاویر نشان داده شده فوق ، در مثال واره شماره 5، ساختمان قطعه جنوبی در اول تابستان در ساعت 9 صبح و در تمامی ساعات اول فصل زمستان سایه ایجاد می نماید.
طبق مقادیر و اندازه های عوامل و مولفه های چهار گانه در مثال واره شماره 5، حداکثر ارتفاعی را که ساختمان جنوبی ( قطعه سایه انداز ) در اول فروردین، اول تیر ماه، اول مهرماه و اول دی میتواند بدون ایجاد سایه اندازی نامطلوب برروی ساختمان شمالی( قطعه سایه پذیر ) داشته باشد، نشان می دهد :
جدول شماره ( 8-11 ) : ارتفاع ساختمان جنوبی بدون ایجاد سایه اندازی نامطلوب برروی ساختمان شمالی در مثال واره شماره 5
ساعت
روز 9
صبح 10
صبح 11
صبح 12
ظهر 13
بعداز ظهر 14
بعداز ظهر 15
بعداز ظهر
اول فروردین 8.08 11.33 14.28 14.88 12.52 9.22 6.24
اول تیر ماه 8.67 13.57 22.74 44.96 50.80 25.29 14.74
اول مهر ماه 5.91 8.83 12.11 14.66 14.42 11.64 8.39
اول دی ماه 4.11 5.49 6.32 6.35 5.55 4.20 2.58

جدول فوق نشان می دهد که ساختمان جنوبی در مثال واره فوق در اول فروردین در ساعت 9 و15 ، در اول تیرماه در ساعت 9 صبح، در اول مهرماه در ساعت 9 و 10 و 15 و در اول دی ماه در ساعات 9 صبح الی 15 بعدازظهر بر روی ساختمان شمالی سایه افکنی دارد.
همچنین ، چنانچه ازجدول شماره 8-11 بر می آید در مثال واره شماره 5 با مشخصات و ویژگی های آن، حداکثر ارتفاع ساختمان جنوبی در ساعت 12 اول تیر ماه به میزان50.80 متر و حداقل آن در ساعت 9 صبح دی ماه به میزان4.11 متر ارتفاع می باشد که این میزان در ساعت 13 اول تیرماه برابر با 15 طبقه بر روی پیلوت و در ساعت 9 صبح اول دی ماه برابر با 1 طبقه می باشد.
همچنین جدول شماره 8-12 نشان دهنده میزان ارتفاع ساختمان جنوبی در مدل مثالی فوق براساس فاکتور اقلیمی موقعیت خورشید در عرض جغرافیایی شهر اصفهان در ساعات 6 صبح الی 18 بعد از ظهر می باشد.

جدول شماره ( 8-12 ) : میزان ارتفاع مجاز در مثال واره پنجم براساس موقعیت خورشید
ساعت اول بهار اول تابستان اول پاییز اول زمستان
6 0.68 0.92 0.90- 1.14-
7 2.86 2.99 1.20 0.72
8 5.27 5.44 3.42 2.48
9 8.08 8.67 5.91 4.11
10 11.33 13.57 8.83 5.49
11 14.28 22.74 12.11 6.32
12 14.88 44.96 14.66 6.35
13 12.52 50.80 14.42 5.55
14 9.22 25.29 11.64 4.20 در این سایت مطالب به صورت text only نمایش داده می شود و عکس ها و نمودار ها و.. درج نمی شود. برای دانلود فایل اصلی به سایت sabzfile.com مراجعه نمایید
15 6.24 14.74 8.39 2.58
16 3.70 9.37 5.53 0.83
17 1.45 5.94 3.10 1.03-
18 0.65- 3.38 0.90 3.07-

8-3-6- مثال واره شماره 6 :
مهمترین عوامل و مولفه های موثر بر ارتفاع پذیری ساختمانها در این مدل در دو سطح تک قطعه و بافت شهری بشرح زیر است :
1- نسبت طول به عرض زمین : نسبت طول به عرض 3 به 1
2- عرض معابر: برای معابر 8 متر عرض
3- شکل سطح اشغال : از منتهی الیه ضلع شمالی قطعه 60%
4- قرار گیری قطعه نسبت به معبر : در جنوب معبر
موقعیت قطعه سایه انداز ( قطعه جنوبی ) و قطعه سایه پذیر در مثال واره شماره 6 در شکل شماره 8-20 ارائه شده است.

شکل شماره ( 8-23 ) : موقعیت قطعه سایه انداز ( قطعه جنوبی ) و قطعه سایه پذیر در مثال واره شماره 6

در مثال واره شماره 6، با توجه به ضوابط و مقررات شهرسازی طرح تفصیلی شهر اصفهان، ارتفاع مجاز در قطعه جنوبی، با توجه به عوامل مطرح شده در مثال واره مذکور 17.6 متر می باشد که حداقل ارتفاع در قطعه مذکور به صورت 4 طبقه روی پیلوت است که در شکل شماره 8-21، موقعیت ساخت در قطعه سایه انداز ( قطعه جنوبی ) و سایه پذیر( قطعه شمالی ) در مثال واره ششم نشان داده شده است.
شکل شماره ( 8-24 ) : موقعیت ساخت در قطعه سایه انداز ( قطعه جنوبی ) و سایه پذیر( قطعه شمالی ) در مثال واره ششم

تصاویر شماره 8-22 و 8-23، موقعیت خورشید وارتفاع پذیریدر قطعه جنوبی در عرض جغرافیایی شهر اصفهان در اول فصول تابستان و زمستان در ساعات 9 صبح الی 12 ظهر، به تصویر کشیده شده است.

شکل شماره ( 8-25 ) : موقعیت خورشید و ارتفاع سایه اندازی در مثال واره ششم در اول فصل تابستان در ساعات 9 صبح الی 12 ظهر

ارتفاع سایه اندازی در ساعت 10 صبح : 24.88 ارتفاع سایه اندازی در ساعت 9 صبح : 15.91

ارتفاع سایه اندازی در ساعت12 ظهر: 82.43 ارتفاع سایه اندازی در ساعت 11 صبح : 41.69

شکل شماره ( 8-26 ) : موقعیت خورشید و ارتفاع سایه اندازی در مثال واره ششم در اول فصل زمستان در ساعات 9 صبح الی 12 ظهر

ارتفاع سایه اندازی در ساعت 10 صبح : 10.06 ارتفاع سایه اندازی در ساعت 9 صبح : 7.55

ارتفاع سایه اندازی در ساعت12 ظهر: 11.65 ارتفاع سایه اندازی در ساعت 11 صبح : 11.59

در مثال فوق، ساختمان قطعه سایه انداز ( قطعه جنوبی ) باعث ایجاد سایه نامطلوب بر روی ساختمان سایه پذیر ( قطعه شمالی ) می گردد.
ستون عمودی حداکثر ارتفاعی را که ساختمان جنوبی ( قطعه سایه انداز ) در اول فروردین، اول تیر ماه، اول مهرماه و اول دی میتواند بدون ایجاد سایه اندازی نامطلوب برروی ساختمان شمالی( قطعه سایه پذیر ) داشته باشد ( طبق مقادیر و اندازه های عوامل و مولفه های چهار گانه در مثال واره شماره 6 )، را نشان می دهد که در جدول زیر این ارتفاع از ساعت 9 صبح الی 15 بعد از ظهر آورده شده است.:
جدول شماره ( 8-13 ) : ارتفاع ساختمان جنوبی بدون ایجاد سایه اندازی نامطلوب برروی ساختمان شمالی در مثال واره شماره 6
ساعت
روز 9
صبح 10
صبح 11
صبح 12
ظهر 13
بعداز ظهر 14
بعداز ظهر 15
بعداز ظهر
اول فروردین 14.81 20.78 26.18 27.29 22.96 16.91 11.44
اول تیر ماه 15.91 24.88 41.69 82.43 93.13 46.37 27.03
اول مهر ماه 10.84 16.19 22.21 26.89 26.45 21.34 15.38
اول دی ماه 7.55 10.06 11.59 11.65 10.19 7.70 4.73

در مثال واره شماره 6 با مشخصات و ویژگی های آن، حداکثر ارتفاع ساختمان جنوبی در ساعت 13 اول تیر ماه به میزان 93.13 متر و حداقل آن در ساعت 9 صبح دی ماه به میزان 7.55 متر ارتفاع می باشد که این میزان در ساعت 13 اول تیرماه برابر با 28 طبقه بر روی پیلوت و در ساعت 9 صبح اول دی ماه برابر با 1 طبقه بر روی پیلوت می باشد.
جدول شماره 13-8 نشان می دهد که ساختمان جنوبی در مثال واره فوق در اول فروردین و اول مهرماه در ساعت 9 و15 ، ودر اول دی ماه در ساعات 9 صبح الی 15 بعدازظهر بر روی ساختمان شمالی سایه افکنی دارد.
همچنین میزان ارتفاع ساختمان جنوبی در مدل مثالی شماره 6 براساس فاکتور اقلیمی موقعیت خورشید در عرض جغرافیایی شهر اصفهان در ساعات 6 صبح الی 18 بعد از ظهر در جدول شماره 8-14 آورده شده است.

جدول شماره ( 8-14 ) : میزان ارتفاع مجاز در مثال واره ششم براساس موقعیت خورشید
اول زمستان اول پاییز اول تابستان اول بهار ساعت
2.09- 1.65- 1.68 1.24 6
1.33 2.21 5.49 5.24 7
4.55 6.28 9.97 9.66 8
7.55 10.84 15.91 14.81 9
10.06 16.19 24.88 20.78 10
11.59 22.21 41.69 26.18 11
11.65 26.89 82.43 27.29 12
10.19 26.45 93.13 22.96 13
7.70 21.34 46.37 16.91 14
4.73 15.38 27.03 11.44 15
1.53 10.15 17.19 6.79 16
1.90- 5.68 10.89 2.67 17
5.63- 1.65 6.21 1.19- 18

8- 4- تحلیل مدل نظری و تجریدی ارتفاع پذیری ساختمانها در نمونه های عملی بافت شهری اصفهان
در این قسمت، جهت مشخص شده ارتفاع پذیری و ارتفاع پذیری بررسی شده در نمونه های عملی در بافتهای فرسوده شهر اصفهان، دو نمونه از دو بلوک شهری در بافتهای فرسوده، که یکی منظم و دیگری به صورت کاملا” نامنظم و در هم تنیده می باشد، انتخاب شده و مبحث فوق الذکر در پلاکهای منتخب به صورت سه بعدی از ساعتهای 9 صبح تا 12 ظهر در مقاطع زمانی یک ساعته در فصول مختلف نمایش داده شده است.

متن کامل در sabzfile.com

8-4-1- نمونه منظم بافت فرسوده شهری :