مقاله در مورد شهرسازی، شهری، حفاظت، تفصیلی

شود.
طرح های محلی نیز سلسله مراتب برنامه ریزی را حفظ کرده و بر اساس طرح ساختاری و نواحیی که در طرح ساختاری مشخص شده اند شکل می گیرند. در برخی ازاین نوع طرحها، تمام یا قسمتی از شهر در نظر گرفته شده و طرح تفصیلی برای آن تهیه می شود. ضوابط منطقه بندی از جمله تراکم و ارتفاع ساختمانها وشبکه حمل ونقل و سیستم ترافیک در این سطح از طرح ها مشخص می شوند. البته در این نوع طرح ها گاهی نیز به بخشی از امور شهری مانند بخش مسکن یا بخش زیرساختها بیشتر از سایر بخشها توجه می شود.در هر حالت، مسوولین محلی باید پیش از تصویب طرح محلی، مردم را از جزییات آن آگاه ساخته و نظرات آنها را مدنظر داشته باشند (نوریان و شریف، 1375 : 50-49).
در طرح های ساختاری، سیاست های کلی و پیشنهادات مهم راهبردی برای توسعه و استفاده از زمین در یک قلمرو با توجه به سیاستهای برنامه ریزی ملی و منطقه ای تدوین می شوند. این طرح ها نباید شامل سیاست های تفصیلی یا پیشنهادات خاص مکانی برای کنترل توسعه باشند زیرا این موضوع به طرح های محلی محول شده است. هدف طرح ساختاری، تهیه چارچوب راهبردی برای شکل گیری سیاستهای تفصیلی در طرح های محلی است. این طرح ها موارد ذیل را دربرمیگیرد :

متن کامل در sabzfile.com

– خانه سازی شامل تعیین نیاز به مسکن در هر حوزه اداری و هدف گذاری توسعه برای مناطقی که در حال توسعه هستند.
– کمربند سبز
– حفظ و بهبود محیط زیست طبیعی و مصنوعی
– اقتصاد منطقه شامل توسعه صنعتی، تجاری، خرده فروشی و سایر موارد کارآفرین و سرمایه ساز
– راهبردی برای حمل ونقل وکاربری زمین و احداث تسهیلات حمل ونقل شامل بزرگراهها، خطوط آهن و سایر زیر ساختهای مورد نیاز
– فعالیت های بخش معدن (شامل دفع ضایعات معدنی) و حفاظت از منابع معدنی

نمودار شماره ( 4-1 ) : ساختار توسعه و عمران در انگلستان

منبع: پیرزاده و همکاران،1387 : 126
– دفع و بازیافت مواد زایه
– گردشگری، فراغت، ورزشی و تفریح
– تولید انرژی شامل انرژی های تجدیدپذیر(پیرزاده و همکاران،1387 : 127).
در انگلستان وزارت محیط زیست، حمل و نقل و مناطق متولی امر توسعه شهری و منطقه ای میباشند. ولی چارچوب کاربری زمین عمدتا” توسط نظام برنامه ریزی شهرها و حومه ها تعیین میگردد. بنابراین ایجاد یا تغییر کاربری زمین بر عهده مقامات محلی است.
دراین کشور، حتی ابزارهای کنترل و هدایت طرح های توسعه شهری فراتر از طرحهای ساختاری میرود.راهنماهای تکمیلی برنامه ریزی در انگلستان پس از تصویب قانون تسهیلات آسایش درسال 1967رواج یافت. بنابراین می توان گفت که اصول واحد و یکسانی بر فرایند برنامه ریزی حاکم نیست و نظام هدایت برنامه ها ممکن است بر اساس شرایط منطقه مورد برنامه ریزی متفاوت باشد.
بطور کلی، راهنماها را می توان در 4 سطح ملی، منطقه ای ( راهبردی )، ناحیه ای و بالاخره سطح زیر ناحیه یا مکانهای خاص طبقه بندی کرد. در سطح ملی راهنماها بیشتر حول موضوع سیاستهای طرح های زیر دست متمرکز هستند و جهت گیری این سیاستها را مشخص می کنند. اما در سطوح پایین تر راهنماها بیشتر جنبه کاربردی دارند و هدف از تهیه آنها هدایت مدیران اجرایی و کاربران طرح هاست. در سطح ملی علاوه بر قانون گذاری اولیه و عمومی کشور در برنامه ریزی اصول راهنما در قالب “راهنمای سیاست برنامه ریزی ” بخش نامه ها، بولتن های برنامه ریزی، برخی راهنماهای مجزا برای ناحیه اسکاتلند تنظیم می شوند. در سطح راهبردی، معروفترین راهنماها، راهنماهای برنامه ریزی محلی هستند. به علاوه طرح های ساختاری، بخش اول از طرح های یکپارچه توسعه، ارزیابی خصلتهای منظر و راهنماهای برنامه ریزی حومه های شهری هم دراین سطوح تنظیم می شوند. در سطح ناحیه، 6 نوع راهنما وجوددارد (همان: 128).
در سطح زیر ناحیه، مثلا بخشی از شهر، نوع اصول راهنما جنبه کاربردی داشته و جهت استفاده معماران و مقامات محلی می باشد. این راهنماها عبارتند از:
1. ارزیابی زیر ناحیه که در دو بخش، ویژگی های معماری، طراحی و مناطق حفاظت شده طبیعی را ارزیابی می کند
2. مجموعه قوانین طراحی
3. چارچوب های توسعه
4. دستورات طراحی
5. طرح جامع.
بنابراین راهنماها جهت برنامه ریزی جزیی بسیار کاربرد دارند.
4-2-2- تجارب فرانسه
در کشور فرانسه، طرح ها به دو نوع کلی تقسیم می گردند : نوع اول شامل طرح های اصلی یا هدایت کننده می شود که استفاده از زمین را بصورت کلی تعیین می نمایند. طرح های اصلی علاوه بر توجه به توسعه فیزیکی، طرح های بلند مدت شهرسازی و طرح های کوتاه مدت کاربری زمین را در بر می گیرند. در طرح های بلند مدت همانند طرح های ساختاری در انگلستان با شناخت شرایط و نیروهای موثر بر شکل گیری سیاستها، زمینه تنظیم اهداف پدید می آید و کلیه سازمانهای دولتی متعهد به رعایت مصوبات طرح های بلند مدت می باشند. در نوع دوم یعنی طرح های کوتاه مدت، شرایط و مقررات بهره وری از زمین مطرح بوده و نوعی طرحی محلی محسوب می شوند. در این طرح ها، اهداف و شرایط توسعه شهر می تواند همانند با طرح های بلند مدت باشد لکن بدون وجود طرح های بلند مدت نیز می توان طرح های کاربری زمین را تهیه و تصویب نمود. در طرح های کوتاه مدت، علاوه بر تفکیک مناطق بر اساس نوع کاربری مانند منطقه طبیعی، منطقه تجاری و…..ضوابطی که اجرای آن برای تحقق بخشیدن به اهداف طرح ضرورت دارد، نیز ارائه می شود (نوریان و شریف، 1375 : 50).
دراین کشور وظایف برنامه ریزی و توسعه شهری در چهارسطح ملی،منطقه ای میانی و محلی انجام می گردد. در نمودار ذیل مسوولیت های برنامه ریزی در سطوح مختلف دولت ارائه گردیده است.

جدول شماره ( 4 – 2 ) : توزیع مسوولیتهای برنامه ریزی در سطوح مختلف دولت
سطح اداری نهادها مسئولیتهای محول در حوزه
برنامه ریزی
ملی رییس جمهور،
مجالس سنا و شورا – دخالت غیرمستقیم در فرایند برنامه ریزی از طریق تهیه اصول راهنمای لازم الاجرا برای برنامه ریزی شهرها و شهرکها
– تهیه طرح ملی آمایش سرزمین
– نظارت بر حفاظت از میراث فرهنگی و مناطق حفاظت شده طبیعی
منطقه ای دولتهای استانی – تهیه طرح های توسعه و کاربری زمین منطقه ای
– حفاظت ازمحیط زیست در کنار دولت ملی
میانی (دپارتمانها) دولتهای شهرستانی – تهیه طرح های تجهیز روستایی
محلی(کمونها) بخشها، کانتونها، نواحی شهرداری، شورای شهر و شهرداریها – اجرای منشورهای توسعه و طرح های مشترک شهری
– تهیه طرح های محلی آمایش سرزمین
– برنامه ریزی شهرکها و دهکده ها
– مسائل قانونی مربوط به صدور مجوزهای ساخت و تملک زمین
منبع: پیرزاده و همکاران،1387 :148
بر اثر فعالیت های نهادی تحت عنوان ” موزه اجتماعی” در فرانسه، در سال 1912 قانون “عمران، زیبا سازی و گسترش” به تصویب می رسد که نخستین منشور شهرسازی این کشور نامیده می شود. بر اساس این قانون، مناطق خاصی موظف به تهیه نقشه عمران، زیبا شناسی و گسترش میگردند و هزینه آنها بر عهده خود کمون ها می باشد. در سال 1932 قانون تهیه طرح آمایش منطقه پاریس بنام قانون پروست به تصویب مجلس رسید. همچنان به موجب قانون سال 1944 مدیریت ملی شهرسازی در کشور رسمیت بخشیده شد ودولت مرکزی مسوول آمایش سرزمین گشت. در قانون سال 1958- 1957، شهرها و مناطق موظف به تهیه طرح راهنمای شهرسازی،طرح شهرسازی کمون و طرح شهرسازی تفصیلی گردیدند.
به موجب قانون سال 1967 یا قانون جهت گیری زمین ، دونوع طرح جدید برنامه ریزی در کشورایجاد شد : یکی طرح های هادی آمایش و شهرسازی یا به اختصارSDAUکه جهت گیری کلی و بلند مدت داشت و دیگری طرح های کاربری زمین یا به اختصارPOS که هدف اصلی آن اعمال قوانین برنامه ریزی شهری بر بناها از طریق”سیستم اعطای مجوز ساخت” بود.
در سال 1983حکومت متمرکز فرانسه، روند تمرکززدایی را برگزید که در نتیجه آن به کمونها اجازه تهیه طرح های هادی و تفصیلی بر اساس نیازها و مقتضیات راداد. در سال 2000، قانون همبستگی و تجدید حیات شهری به تصویب رسید که سیاست آن محدود کردن گسترش پیرامون شهرها، جلوگیری ازاتلاف فضا در محدوده شهری و افزایش تراکم بود ودرتعیین کاربری به جزدر موارد حفاظت از آثار با ارزش تاریخی و طبیعی سخت گیری کمتری اعمال نمود. در سطح تفصیلی، طرح های کاربری زمین یا طرح های محلی شهرسازی جایگزین شده اند که با موضوع “آمایش وتوسعه پایدار کمون” تهیه می شوند و شامل پیش بینی فضاهای عمومی، چشم انداز ها و محیط زیست است.این طرح که فرودست طرح SCOT است، باید با طرح بالادست خود کاملا” هماهنگ باشد. طرح های محلی به لحاظ محدوده پوشش ممکن است شامل یک یا چند کمون باشند. تشریفات تهیه آنها بسیار ساده تر از طرح های کاربری زمین است و طرح آمایش زون هم که طبق قوانین قبلی تهیه می شوند درآنها ادغام شده اند. طرح PLUو نقشه های مربوط به آنها هم درست مانند طرح هایSCOTباید به نظر و تایید مردم کمون های مربوط برسند حذف PAZ و وارد کردن منطقه توسعه جامع در حقوق عمومی هم در راستای برنامه ریزی برای یکپارچه سازی کمونی است. تنها استثنا دراین مورد نواحی حفاظت شده هستند که هنوز طبق برنامه های حفاظت و بهسازی مدیریت می شوند (پیرزاده و همکاران،1387 : 155).

متن کامل در sabzfile.com

براساس قوانین شهرسازی مذکور طرح های مختلفی در کشور فرانسه وجود داشته است. طرح های راهنمای شهرسازی و طرح تفصیلی شهرسازی (بر اساس قانون سال 1985 )، طرح های آمایش وشهرسازی (براساس قانون سال 1967). بطورکلی، طرح های شهرسازی قبل از سال 2000 در کشور فرانسه تابع دوقانون متفاوت در سال 1985 و 1967 بودند. ولی پس از اصطلاحات اساسی سال 2000 برخی از آنها ملغی و برخی دیگر به قوت خود باقی ماندند. این طرح ها شامل طرح هماهنگی سرزمینی طرح محلی شهرسازی و نقشه های کمونی برای کمون های فاقد طرح می باشند. دیگر طرح های موجود در این کشور مختص به مناطق خاصی به منظورارائه خدمات زیر بنایی و تاسیسات عمومی می باشد.
4-2-3- تجارب کشور آلمان
در آلمان، طرح ها بر اساس ایجاد نظم در روند رشد شهرها و روستاها شکل می گیرند با این هدف که استفاده از زمین و ساختمان و همینطور محیط زیست مسوولانه صورت گیرد. نقشه کاربری زمین که برای سراسر کشور تهیه می شود به عنوان پایه ای برای طرح های تفصیلی همانند مقررات منطقه بندی بکار گرفته می شوند. البته آلمان فدرال بر خلاف فرانسه اختیارات بیشتری را از ابتدا برای مقامات محلی فراهم ساخته است تا برنامه ریزی را خود انجام دهند. مقامات محلی برنامه ای برای اراضی که درآن رشد شهرنشینی پیش بینی شده است ارائه داده و سپس بر اساس آن، طرح تفصیلی با مشارکت دادن مردم تهیه می شود (نوریان و شریف،1375 : 51).
انواع طرح های متداول در کشور آلمان و گستره و سطح اداری هریک در جدول شماره 3-4 نشان داده شده است.

جدول شماره ( 4-3 ): انواع طرح های متداول در آلمان
سطوح دولت طرح های متداول
دولت فدرال – طرح فدرال راههای ارتباطی
– طرح فدرال احداث دانشگاهها
– جهت گیری فدرال برای توسعه منطقه ای در این سایت مطالب به صورت text only نمایش داده می شود و عکس ها و نمودار ها و.. درج نمی شود. برای دانلود فایل اصلی به سایت sabzfile.com مراجعه نمایید
دولت ایالتی – طرح های توسعه ایالتی
– طرح های ایالتی توسعه بیمارستان
– طرح های ایالتی ساخت بزرگراه
بخشها – فاقد طرح هستند
نهادهای منطقه ای برنامه ریزی – طرح های منطقه ای ( کاربری زمین )
شهرستانها – طرح های توسعه شهرستان
– طرح های توسعه راههای شهرستان
– طرح های مدیریت منابع آب شهرستان
اجتماعات مستقل( شهرها ) – طرح های کاربری زمین شهری
– طرحهای ساخت و ساز شهری
– (طرح های توسعه شهری)
اجتماعات متعلق به انجمن شهرداریها – طرح های کاربری زمین
– طرح های ساخت و ساز
منبع: ( پیرزاده و همکاران،1387 : 142 )
طرح ها به دودسته فضایی و موضوعی تقسیم می شوند. طرح های فضایی در سطح دولت فدرال ودر سطح دولتهای ایالتی و مناطق به عنوان چارچوب راهنما برای طرح های فضایی در سطوح پایین ارائه می شوند. این طرح ها در سطح محلی دوگونه را در بردارد : طرح کاربری زمین و یک یا چند طرح ساخت وساز برای تمام یا بخشی ازمناطق مجاز درداخل شهر.
طرح های موضوعی کم و بیش در ارتباط با تمام سطوح دولت و برای بیشتر حوزه های مسوولیت عمومی آن تهیه می شوند. طرح های موضوعی برای دوره زمانی معین تهیه شده و از انعطاف پذیری کمتری برخوردارند. این طرح ها نقش مهمی در آماده سازی سرمایه های مورد نیاز از محل بودجه های سالانه دارند. در این سایت مطالب به صورت text only نمایش داده می شود و عکس ها و نمودار ها و.. درج نمی شود. برای دانلود فایل اصلی به سایت sabzfile.com مراجعه نمایید

4-2-4-تجارب کشور ایالات متحده آمریکا
طرحهای شهرسازی و عمرانی ایالات مختلف آمریکا متفاوت می باشند. جامعه آمریکا به دخالت گسترده دولت در امور مردم و نظام سرمایه داری از جمله تهیه برنامه های بلند مدت نمیپردازد ودر مجموع طرفدار دموکراسی و آزادیهای فردی می باشد، پس بطور مستقیم در برنامه های ایالاتها و شهرها دخالت نمی کند. بلکه اعمال نفوذ دولت فدرال بطور مستقیم یعنی از طریق وضع قوانین برنامه ریزی شهری و تحضیص اعتبارات بری ایجاد نهادهای برنامه ریزی و ایالتها و شهرها همواره به قوت خود باقی است(نوریان و شریف،1375 : 52).
در ایالات متحده آمریکا، ایالات، شهرستانها و کمسیون های برنامه ریزی هر ایالت یا شهرستان با توجه به قوانین جاری می توانند به تهیه طرح های شهرسازی اقدام نمایند. علاوه بر این سازمانهای منطقه ای دیگری نیز وجود دارند که بمنظور نیل به یک هدف مشخص نظیر حمل ونقل، محیط زیست، آب رسانی و یا فضای سبز تشکیل می شوند و دارای قدرت اجرایی در خصوص اخذ عوارض نیز هستند(پیرزاده و همکاران،1387 : 70).