پایان نامه جغرافیا در مورد سایه، معابر، صبح، واره

پلاکی که قبلا” به آن پرداخته شد، عوامل دیگری مانند الگوی شبکه معابر، عرض معابر و جهت معابر نیز در اینجا مطرح هستند.

متن کامل در sabzfile.com

8-2-3-1- الگوی شبکه معابر
الگوهای شبکه معابر شامل شبکه دسترسی ارگانیک و الگوی شبکه دسترسی منظم و هندسی هستند که هر کدام تاثیرات متفاوتی بر ارتفاع پذیری ساختمانهای جنوبی بر ساختمانهای شمالی دارد. در تحقیق حاضر شبکه معابر منظم و هندسي مورد بررسی قرار می گیرند.
نمودار شماره ( 8-6 ) : ویژگیها و مشخصات فضایی – کالبدی گروهی بافت موثر ارتفاع پذیری ساختمانها

ماخذ : نگارنده

8-2-3-2- عرض معابر
طبق مصوبه شورای عالی شهرسازی و معماری در یازدهم اردیبهشت ماه سال 1385، بیش از 50 % معابر در بافتهای فرسوده دارای عرض کمتر از 6 متر می باشد. اما زمانی که یک پلاک ساخت و ساز می نماید باید غقب نشینی قانونی از بر را رعایت نماید. معمولا” در طرح تفصیلی شهر اصفهان گذرهای 6 متری بعد از اصلاح و عقب نشینی مجاز 8 متری می شوند. در نتیجه، عرض معابر در نمونه های ارائه شده در این تحقیق 8 متر انتخاب شده اند. همچنین الگوهایی نیز در عرض معبر 6 متر ارائه شده است، تا تاثیر عرض معبر بر ارتفاع پذیری ساختمانها بیشتر مشهود گردد.
8-2-3-3- جهت معابر
قبلا” متذکر شدیم که خیابانهای شرقی – غربی، مناسب ترین جهت از نظر معابر استقرار ساختمانها می باشند و معابر شرقی – غربی معمولا” درانتهای نظام سلسله مراتب معابر قرار دارند و مهمترین معابر برای استقرار قطعات هستند. در بافت های مسکونی، معابر جمع و پخش کننده معمولا” جهت شمال – جنوب دارند. در تحقیق حاضر، از آنجا که بر ارتفاع پذیری ساختمانها بر اساس موقعیت خورشید در آسمان تاکید دارد، استقرار پلاک در معابر شرقی و غربی به نمایش گذاشته می شود.
8-3- تدوین مثال واره های ارتفاع پذیری ساختمانها
در فصول و قسمت های قبلی بصورت نظری در خصوص مهمترین عوامل و مولفه هایی که بر ارتفاع پذیری ساختمانهادر اثر افزایش ارتفاع موثرند بحث شد. در این قسمت با توجه به آنچه که در فصول و قسمت های قبلی گفته شد بصورت عملی در دو بخش مدل های مثالی و نمونه هایی از بافت فرسوده اصفهان مورد آزمایش و بررسی قرار می گیرد. در فصول قبلی عوامل و مولفه های موثر بر ارتفاع ساختمانها در دو دسته اصلی و هر یک در دو زیر گروه تقسیم بندی گردید :
أ‌- عوامل و مولفه های عام و کلی شامل عوامل و مولفه های طبیعی – اقلیمی و عوامل و مولفه های حقوقی و قانونی
ب‌- عوامل و مولفه های خاص و موضعی شامل ویژگی ها و مشخصات فردی پلاک ها و ویژگیها و مشخصات فضایی – کالبدی گروهی بافت.
در اینجا طی جداول شماره 8-1 و 8-2 اصول مطرح شده در بالا را خلاصه سازی کرده و تمام عوامل و مولفه ها با توجه به شرایط اصفهان و حالت های مختلف مطرح در این تحقیق که زمینه تدوین مدلهای مثالی می باشد، بررسی می گردد.
جدول شماره ( 8-1 ) : عوامل و مولفه های عام و کلی ارتفاع ساختمانها در شهر اصفهان
عوامل و مولفه های اقلیمی – طبیعی عوامل و مولفه های حقوقی و قانونی
عرض
جغرافیایی مسیر حرکت
روزانه خورشید اقلیم منطقه توپوگرافی
و شیب زمین پهنه بندی
ارتفاعی حرایم و
محدودیت های ارتفاعی
32˚ ساعات 9 الی 12 اول فروردین، اول تیر
، اول مهر و اول دی گرم و خشک وضعیت اول : بدون شیب خاص ارتفاع 4 طبقه مناطق خارج از حریم آثار و بافت تاریخی
و حریم فضای سبز رودخانه و مادی ها

به طور کلی همانطور که جداول نشان می دهد از میان عوامل و مولفه های موثر بر شکل گیری و شکل دهی ساختارهای کالبدی شهری حدود 19 عامل و مولفه اصلی و فرعی را می توان مشخص نمود که بر ارتفاع پذیری و ارتفاع پذیری ساختمانها موثرند. بصورت نظری اگر بخواهیم تاثیر این 19 عامل و مولفه را در رابطه با ارتفاع پذیری و ارتفاع پذیری ساختمانها بصورت منفرد و بشکل ترکیبی بررسی نماییم به حدود 19 فاکتور، گزینه و نمونه مثالی نیاز هست که عملا انجام آن از عهده نه تنها تحقیق حاضر بلکه بسیاری از مطالعات و تحقیقات خارج است. جهت انجام و فراهم نمودن امکان عملی بررسی عامل و مولفه موثر بر ارتفاع پذیری و ارتفاع پذیری ساختمانها ضرورت دارد، با توجه به شرایط جغرافیایی و اقلیمی اصفهان که قرار است بررسی نمونه ها در شرایط اصفهان اجرا شود، نسبت به محدود سازی گزینه ها و نمونه ها از طریق محدودسازی متغیرهای عامل و مولفه های 19 گانه اقدام نمود. با توجه به اینکه قرار است بررسی نمونه ها در شرایط جغرافیایی و اقلیمی اصفهان اجرا شود از میان عامل و مولفه 19 گانه عملا از عوامل ومولفه های عرض جغرافیایی، مسیر حرکت روزانه خورشید، اقلیم منطقه، توپوگرافی و شیب زمین، پهنه بندی ارتفاعی، حرایم و محدودیتهای ارتفاعی، الگوی شبکه معابر، جهت شبکه معابر، رون و جهت گیری ساختمان، مساحت زمین، الگوی کالبدی ساخت مسکن، شکل همجواری ساختمان با ساختمانهای پیرامون، نحوه قرار گیری باز شوها و پنجره های جبهه جنوبی ساختمانهای شمالی، سطح اشغال، الگوی کالبدی ساخت مسکن، مقطع و شکل طبقاتی ساختمانهای سایه پذیر به دلایلی که اشاره می توان صرفه نظر نمود واز عوامل و مولفه های باقی مانده در این سایت مطالب به صورت text only نمایش داده می شود و عکس ها و نمودار ها و.. درج نمی شود. برای دانلود فایل اصلی به سایت sabzfile.com مراجعه نمایید
1- نسبت طول به عرض زمین
2- عرض معابر
3- شکل سطح اشغال
4- جهت گیری پلاک نسبت به معبر
در حالتهای مختلف آن بررسی می شود.

جدول شماره ( 8-2 ) : عوامل و مولفه های خاص و موضعی ارتفاع پذیری ساختمانها در شهر اصفهان
ویژگیها و مشخصات فضایی – کالبدی گروهی بافت ویژگی ها و مشخصات فردی پلاک ها
جهت معابر عرض معابر الگوی شبکه معابر جهت گیری پلاک نسبت به معبر شکل سطح اشغال سطح اشغال نحوه قرار گیری باز شوها و پنجره های
جبهه جنوبی ساختمانهای شمالی شکل همجواری ساختمان با
ساختمانهای پیرامون مقطع و شکل طبقاتی ساختمانهای سایه پذیر مساحت زمین الگوی کالبدی ساخت مسکن نسبت طول به عرض زمین جهت گیری قطعات یا رون
جهت شرقی – غربی حالت اول : 8 متر عرض
حالت دوم : 6متر عرض الگوی شبکه دسترسی منظم حالت اول : دسترسی فقط از معبر جنوبی
حالت دوم : دسترسی فقط از معبر شمالی 60درصد منتهی الیه شمال پلاک 60درصد حداقل 0.8 متر ارتفاع از کف طبقه ردیفی بهم پیوسته حالت اول : 4 طبقه روی پیلوت
حالت دوم : 2 طبقه روی پیلوت حداقل 200 متر مربع چند خانواری ( 4 خانوار و 4 طبقه تا 8 خانوار و 4 طبقه) حالت اول : حداقل 2 به 1 =10×20
حالت دوم : حداکثر 3 به 1= 8×24 رون اصفهانی درجهت شمال غربی- جنوب شرقی

در ادامه، به بررسی این عوامل و مولفه در چند نمونه به صورت مثالی با توجه به حالتهای مختلف آن پرداخته می شود. از آنجا که عوامل و مولفه های عام و کلی در تمامی موارد مثالی یکسان می باشد، فقط عوامل و مولفه های خاص و موضعی در شانزده حالت بررسی می گردد که ابتدا به صورت دو بعدی شرایط و موقعیت پلاک ترسیم شده و ویژگی های آنها در جداول عوامل و مولفه های خاص و موضعی موثر بر ارتفاع پذیری بررسی گشته و در نهایت موقعیت آنها و شرایط ارتفاع پذیری آنها طی تصاویر سه بعدی ترسیم می گردد.
8-3-1- مثال واره شماره 1 :
در مثال واره شماره 1، از مهمترین عوامل و مولفه های موثر بر ارتفاع پذیری ساختمانها که با توجه به شرایط وموقعیت اصفهان و ویژگیهای بافت کالبدی در دو سطح تک قطعه و بافت شهری می تواند اخذ کند، بشرح زیر است :
1- نسبت طول به عرض زمین : نسبت طول به عرض 2 به 1
2- عرض معابر: برای معابر 6متر عرض
3- شکل سطح اشغال : از منتهی الیه ضلع شمالی قطعه 60%
4- قرار گیری قطعه نسبت به معبر : در جنوب معبر
شکل شماره ( 8-3 ) : موقعیت قطعه سایه انداز ( قطعه جنوبی ) و قطعه سایه پذیر در مثال واره شماره 1

با توجه به ضوابط و مقررات شهرسازی طرح تفصیلی اصفهان زمانی که قطعه سایه انداز ( قطعه جنوبی ) در نمونه پیش فرض قصد ساخت و ساز داشته باشد، باید ارتفاع مجاز را رعایت نماید. ارتفاع مجاز ارتفاع پذیری بر روی پلاک شمالی در این شرایط طبق قوانین طرح تفصیلی عبارت است از :

70 % عرض گذر + 40 % طول پلاک شمالی
11.6 = 6 + 0.7 × 8 در این سایت مطالب به صورت text only نمایش داده می شود و عکس ها و نمودار ها و.. درج نمی شود. برای دانلود فایل اصلی به سایت sabzfile.com مراجعه نمایید
6 = عرض گذر
0.7 = ضریب ثابت طرح تفصیلی
8 = 40 % طول پلاک شمالی
که عدد 11.6 ارتفاع مجاز ارتفاع پذیری بر روی پلاک شمالی می باشد.اما از آنجا که شهرداری در عمل عدد 0.7 عرض گذر را در نظر نمی گیرد و 100 درصد عرض گذر را در محاسبه ارتفاع منظور می نماید، در این تحقیق نیز 0.7 در محاسبات حذف می گردد که در نتیجه :
14 = 6 + 8
بر این اساس ارتفاع ساخت در پلاک جنوبی 14 متر می باشد. با توجه به ضوابط و مقررات شهرسازی طرح تفصیلی اصفهان و صدور پروانه شهرداری اصفهان که در آن ارتفاع پیلوت 40/2 متر، ارتفاع طبقه 80/2 متر و ضخامت سقف 40/ متر در نظر گرفته می شود، بنابراین، قطعه مذکور در مثال واره فوق حداقل می تواند حدود 3 طبقه روی پیلوت ساخت نماید. موقعیت ساخت در قطعه سایه انداز ( قطعه جنوبی ) و سایه پذیر( قطعه شمالی ) در نمونه مثالی اول، در تصویر 8-4 ارائه شده است.

متن کامل در sabzfile.com

شکل شماره ( 8-4 ) : موقعیت ساخت در قطعه سایه انداز ( قطعه جنوبی ) و سایه پذیر( قطعه شمالی ) در مثال واره اول

اما موقعیت ساخت در قطعه سایه انداز ( قطعه جنوبی ) با توجه به موقعیت خورشید در عرض جغرافیایی شهر اصفهان، بصورت تصاویر 8-5 و 8-6 نمایش داده شده است.
در مثال واره ها از آنجا که فصول بهار و پاییز اختلاف اندکی دارد و فصول مابین دو فصل تابستان و زمستان محسوب می گردد، از نمایش موقعیت خورشید در این دو فصل صرفه نظر شده است. علاوه بر این، همانگونه که قبلا” گفته شده، از آنجا که ساعات 13 الی 15 با اندک اختلاف قرینه ساعات نشان داده شده می باشد، ساعات مذکور ( 13 الی 15 ) در اشکال نمایش داده نشدند.
لازم به ذکر است که در تمامی تصاویر ارائه شده در این فصل، عدد 0 بیانگر طبقه پیلوت، عدد 1 طبقه اول مسکونی، عدد 2 طبقه دوم مسکونی، عدد 3 طبقه سوم مسکونی و عدد 4 طبقه چهارم مسکونی می باشد و نمودار با رنگهای زرد، سبز، قرمز و بنفش نشان دهنده مسیر خورشید و شکل دایره ای روی نمودار، نشان دهنده خورشید است.
همانگونه که از دیاگرام مسیر روزانه حرکت خورشید در ساعت های مختلف مشاهده می شود در مقادیر و اندازه های عوامل و مولفه های چهار گانه فوق حداکثر ارتفاعی را که ساختمان جنوبی در اول فروردین، اول تیر ماه، اول مهرماه و اول دی می توان بدون ایجاد سایه اندازی نامطلوب برروی ساختمان شمالی داشته باشد به شرح جدول زیر می باشد :
جدول شماره ( 8-3 ) : ارتفاع ساختمان جنوبی بدون ایجاد سایه اندازی نامطلوب برروی ساختمان شمالی در مثال واره شماره 1
ساعت
روز 9
صبح 10
صبح 11
صبح 12
ظهر 13
بعداز ظهر 14
بعداز ظهر 15
بعداز ظهر
اول فروردین 11.78 16.53 20.83 21.714 18.27 13.45 9.1
اول تیر ماه 12.65 19.79 33.16 65.57 74.08 36.89 21.50
اول مهر ماه 8.62 12.88 17.66 21.39 21.04 16.98 12.23
اول دی ماه 6.00 8.00 9.22 9.26 8.10 6.13 3.76

همانگونه که مشاهده می گردد، ساختمان قطعه جنوبی در اول زمستان در تمامی ساعات آن بر روی ساختمان شمالی خود سایه اندازی دارد.
همچنین همانگونه که در جدول شماره 8-3 مشاهده می شود در مثال واره شماره 1 با مشخصات و ویژگی های چهارگانه فوق حداکثر ارتفاع ساختمان جنوبی بدون ایجاد سایه اندازی نامطلوب برروی ساختمان شمالی در ساعت 13 اول تیر ماه به میزان 74.08 متر و حداقل آن در ساعت 9 صبح دی ماه به میزان 6.00 متر ارتفاع می باشد که دراین صورت با توجه به ضوابط و مقررات شهرسازی طرح تفصیلی اصفهان میزان ارتفاع ساختمان در ساعت 13 اول تیرماه برابر با 22 طبقه بر روی پیلوت و در ساعت 9 صبح اول دی ماه برابر با 1 طبقه بر روی پیلوت می باشد.
همچنین طبق جدول فوق، ساختمان جنوبی در اول فروردین در ساعات 9 و 15 ، در اول تیرماه در ساعت 9 صبح ، در اول مهرماه در ساعات 9 و 15 و در اول دی ماه در ساعات 9 و 10 و 11 و 12 و 13 و 14 و 15 بر روی ساختمان شمالی سایه ایجاد می کند.

شکل شماره ( 8-5 ) : موقعیت خورشید وارتفاع سایه اندازی در مثال واره اول در اول تابستان در ساعات 9 صبح الی 12 ظهر

ارتفاع سایه اندازی در ساعت 10 صبح : 19.79 ارتفاع سایه اندازی در ساعت 9 صبح : 12.65

ارتفاع سایه اندازی در ساعت12 ظهر: 65.57 ارتفاع سایه اندازی در ساعت 11 صبح : 33.16

شکل شماره ( 8-6 ) : موقعیت خورشید وارتفاع سایه اندازی در مثال واره اول در اول زمستان در ساعات 9 صبح الی 12 ظهر

ارتفاع سایه اندازی در ساعت 10 صبح : 8 ارتفاع سایه اندازی در ساعت 9 صبح : 6

ارتفاع سایه اندازی در ساعت12 ظهر: 9.26 ارتفاع سایه اندازی در ساعت 11 صبح : 9.22

در تصاویر ارائه شده، ستون عمودی بیانگر ارتفاع مجاز بر اساس موقعیت خورشید جهت قطعه مذکور در ساعات مختلف و فصول مختلف آن می باشد. جهت محاسبه میزان ارتفاع مجاز ساخت و ساز براساس فاکتورهای اقلیمی موقعیت خورشید در مورد شهر اصفهان از فرمولهای پیشنهاد شده و یک برنامه کامپیوتری ( برنامه اکسل ) استفاده شده است . بدین صورت که :
ابتدا درجه موقعیت خورشید در آسمان برای چهار فصل در ساعات 6 صبح الی 6 بعدازظهرمحاسبه گردید.