با روش گفتگوی سقراطی هر یک از مفاهیم فوق با دانش آموزان مورد بحث و بررسی قرار میگیرد و در نهایت دانش آموزان با اکتشاف هدایت شدهبه کمک مدرس به سمت بهترین نوع رفتار که همانا “من خوبم تو خوبی” یا همان رفتار جرات‏مندانه رهنمون میشوند. این ساختار و این نوع نگرش از جلسه اول تا دهم بر فضای کلاس حاکم است و همه افراد مکلفند در هر لحظه هم به منافع خود توجه کنند و هم به منافع اطرافیان.از آنجاییکه افراد کمال‏گرا ی دیگر مدار عمدتا از منظر من خوبم تو خوب نیستی به اطرافیان مینگرند پس از آشنایی با عوارض نگرش خود و آگاهی از اثرات منفی کمال‏گرایی بر روی سلامت روان خود و اطرافیان تمایل به تغییر مسیر به سوی نگرش برتر که همانا “من خوبم تو خوبی” یا رویکرد “برنده-برنده” پیدا میکند.
– آیا آموزش مهارت رفتار جرات‏مندانه بر کمال‏گرایی جامعه مدار دانش آموزان دختر دبیرستانی تاثیر دارد؟
آموزش مهارت رفتار جرات‏مندانه بر کمال‏گرایی جامعه مدار دانش آموزان دختر دبیرستانی تاثیر معنی‏داری دارد، برای بررسی این فرضیه از آزمون تحلیل واریانس چند متغیری برای نمرات تفاضلی استفاده شد. و نتایج به دست آمده بدین شرح بود که مقدار f به دست آمده با درجه آزادی ۱ برابر بود با۱۳۸/۴۳که در سطح ۰۰۱/ معنی‏دار است، یعنی آموزش رفتار جرات‏مندانه موجب کاهش کمال‏گرایی خویشتن مدار شده است.و اندازه اثر آن ویا اندازه تاثیر متغیر مستقل بر وابسته برابر است با ۵۹۰/۰٫
باور به اینکه دیگران معیارهای افراطی وغیر قابل قبول برای فرد در نظر گرفته اند بیانگر این کمال‏گرایی است . افراد کمال‏گرا ی جامعه مدار خود را ملزوم به رعایت این معیارها و برآورده شدن معیارهای القا شده از طرف افراد دیگر می دانند . در حقیقت این افراد عقیده دارند که فشارهای زیادی از سوی دیگران ، خانواده ، و جامعه بر آن ها برای تامل بودن وارد می شود و کسب تایید دیگران مشروط به کامل و بی نقص بودن آن هاست (استوبر و یانگ ، ۲۰۱۰) .در این بعد، شخص مجددا از بعد دیگری بر روی خود و سایر افراد تکیه کرده و شرایط خاصی را بنا مینهد. چنین فردی که متأثر از تجویزهای این و آن است، پیوسته سعی میکند خود را با خواستههای این و آن تطبیق دهد و آن بشود که آنها میخواهند. در این حالت، فرد زندگی خود را بر اساس خواستههای مردم تنظیم میکند و در نتیجه نسبت به انتظارات آنها بسیار حساس و زودرنج میشود. از نظر چنین فردی، ارزشهایی که دیگران برای زندگی اجتماعی قرار دادهاند در درجهی اول اهمیت قرار دارد و سعی میکند تا آنها را در خود استوار سازد و از آنها تبعیت نماید (افضلنیا، ۱۳۸۳). تاکید ویژه آموزش رفتار جرات‏مندانه بر حفظ استقلال فردی و آشنایی با حقوق خو و دیگران به فرد این امکان را میدهد تا در عملکرد ونگرش خود نگاهی دوباره بیندازد و اگر نیاز به اصلاح هست اقدامات لازم را انجام دهد. تابعیت از جمع و احترام به مقررات و عرف در مواردی امنیت را برای افراد جامعه به ارمغان می آورد ولیکن اگر این تبعیت به قیمت فراموشی کامل خود باشد عواقب جبران ناپذیری را بوجود خواهد آورد. در این حالت فرد همواره در تلاش است خود را با اصول اجتماعی هماهنگ سازد تا به رضایت درون دست یابد حال آنکه ممکن است این عملکرد با توانایی ها و خصائص فرد در تضاد باشد و مانع از بروز و تبلور ویژگهای منحصرد به فردش شود. انسان جراتمند می آموزد که از این حق برخوردار است که خود را به درستی بشناسد بر نقاط ضعف و قوت خود اشراف یابد و بر مبنای این شناخت دست به انتخاب بزند. فرد جراتمند نیک میداند اسیر موقعیتی که در آن قرار گرفته نیست بلکه موقعیت امروز او پیامد تصمیمی است که در گذشته اتخاذ نموده است.
نتیجه گیری آﻣﻮزش اﺑﺮاز وﺟﻮد ﻳﻜﻲ از ﻣﺒﺎﺣﺚ ﻣﻬﻤﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ امروزه ﺗﻮﺟﻪ زﻳﺎدی را در سراسر دنیا ﺑﻪ ﺧﻮد ﺟﻠﺐ ﻛﺮده اﺳﺖ. از اﻳﻦ روش ﻫﻢ در رﻓﺘﺎردرﻣﺎﻧﻲ و ﻫﻢ در ﺑﻬﺒﻮد ﺳﺎزﮔﺎری ﻓﺮد ﺑﺎ ﻣﺤﻴﻂ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲﺷـﻮد و ﻃﺒﻌﺎً ﺑﺎﻋﺚ ﺧﺸﻨـﻮدی و رﺿﺎﻳﺖ ﻓـﺮد از ﻋﻤـﻠﻜﺮد ﺧـﻮﻳﺶ ﻣﻲﺷـﻮد ﻛﻪ ﺧـﻮد زﻣﻴﻨﻪﺳﺎز ﺑﻬـﺪاﺷﺖ رواﻧﻲ در اﻓـﺮاد اﺳﺖ؛ ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ ﻳﻜﻲ از ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﻬﻢدر ارﺗﺒﺎط ﺑﻴﻦ ﻓﺮدی ﺳﺎﻟﻢ داﺷﺘﻦ اﺑﺮاز وﺟﻮد اﺳﺖ. اﻓﺮاد ﺑﺎ ﻣﻬﺎرتﻫﺎی اﺑﺮاز وﺟﻮد ﺿﻌﻴﻒ ﻫﻢ ﺑﺮای ﺧﻮد و ﻫﻢ دﻳﮕﺮان ﻣﺸﻜﻼت ﻋﺪﻳﺪهای را ﺑﻪ وﺟﻮد ﻣﻲآورﻧﺪ. آﻣﻮزش اﻳﻦ وﻳﮋﮔﻲ، ﻳﻚ ﺷﻴﻮه ﻣﺪاﺧﻠﻪ ﺳﺎﺧﺖﻳﺎﻓﺘﻪ ﺑﺮای ﺑﻬﺒﻮد رواﺑﻂ اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ اﺳﺖ. از اﻳﻦ روش ﺑﺮای درﻣﺎن اﺧﺘﻼلﻫﺎی اﺿﻄﺮاﺑﻲ و ﺗﺮسﻫﺎی ﻣﺮﺿﻲ در ﻛﻮدﻛﺎن، ﻧﻮﺟﻮاﻧﺎن و ﺑﺰرﮔﺴﺎﻻن اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲﺷﻮد. اﻳﻦ روﻳﻜﺮد ﻓﻘﻂ ﺑﺮای درﻣﺎن ﻣﺸﻜﻼت ﺑﺎﻟﻴﻨﻲ ﻧﻴﺴﺖ؛ ﺑﻠﻜﻪ در ﺣﺪ وﺳﻴﻌﻲ در دﻧﻴﺎی ﺗﺠﺎرت، ﺑﻮﻳﮋه در ﺣﻮزهﻫﺎی ﻓﺮوش و ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻧﻴﺰ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲﮔﻴﺮد. ﻫﺪف آﻣﻮزش اﺑﺮاز وﺟﻮد، اﻳﺠﺎد ﺗﻮاﻧﺎﻳﻲ در ﻓﺮد برای روﻳﺎروﻳﻲ واﻗﻊﺑﻴﻨﺎﻧﻪ ﺑﺎ ﻣﻮﻗﻌﻴﺖ ﻫﺎی ﺑﻴﺮوﻧﻲ ﻛﻪ گاهی ﺗﻨﺶآﻓﺮﻳﻦ و ﻓﺸﺎرزا ﻣﻲﺑﺎﺷﻨﺪ، اﺳﺖ.
اﺑﺮاز وﺟﻮد ﺑﻪ ﻃﻮر ﻃﺒﻴﻌﻲ ﺑﺮای ﻫﻤﻪ اﺗﻔﺎق ﻧﻤﻲاﻓﺘﺪ؛ زﻳﺮا ﻣﺎ ﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی ﻣﻨﻔﻌﻼﻧﻪ را ﻗﺒﻼً آﻣﻮﺧﺘﻪاﻳﻢ؛ ﮔﺮﭼﻪ ﻣﻲﺗﻮان رﻓﺘﺎرﻫﺎی ﻣﻨﻔﻌﻞ را ﻳﺎدزداﻳﻲ ﻧﻤﻮد و رﻓﺘﺎرﻫﺎی ﻣﺒﺘﻨﻲ ﺑﺮ اﺑﺮاز وﺟﻮد را آﻣﻮزش داد. ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺑﺴﻴﺎری از اﻓﺮاد ﺟﺎﻣﻌﻪ، از ﺟﻤﻠﻪ داﻧش آموزان، ﺑﻨﺎ ﺑﺮ دﻻﻳﻞ ﻣﺨﺘﻠﻔﻲ، ﻫﻤﭽﻮن ﺷﻴﻮهﻫﺎی ﺗﺮﺑﻴﺘﻲ و ﻣﺴﺎﺋﻞ ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ، از ﻣﻬﺎرتﻫﺎی اﺑﺮاز وﺟﻮد ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﺮﺧﻮردار ﻧﺒﻮده ﻳﺎ ﻗﺎدر ﺑﻪ اﺳﺘﻔﺎده از ﻣﻬﺎرتﻫﺎی ﻣﻮﺟﻮد در ﻣﻮﻗﻌﻴﺖﻫﺎی ﻋﻤﻠﻲ ﻧﺒﺎﺷﻨﺪ، ﻣﻲﺗﻮان اﻣﻴﺪوار ﺑﻮد ﻛﻪ ﺑﺎ آﻣﻮزش ﻛﺎرﺑﺮدی و ﺗﻤﺮﻳﻦ اﻳﻦ ﻣﻬﺎرتﻫﺎ، ﺑﺮ ﺑﺴﻴﺎری از ﻣﺸﻜﻼت از ﺟﻤﻠﻪ اﺿﻄﺮاب، اﻓﺴﺮدﮔﻲ و ﻛﻤﺒﻮد ﻋﺰّت ﻧﻔﺲ ﻏﻠﺒﻪ ﻧﻤﻮد؛ از ﻃﺮف دﻳﮕﺮ ﺑﻬﺒﻮد اﻳﻦ ﻣﻬﺎرت ﻫﺎ ﺑﺎ ﺗﻮاﻧﺎﻳﻲ ﺑﻴﺸﺘﺮ در ﺑﺮﺧﻮرد ﺑﺎ ﻣﺸﻜﻼت ﺗﺤﺼﻴﻠﻲ و اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ داﻧش آموزان ﻫﻤﺮاه ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻧﻮﺑﻪ ﺧﻮد ﺑﻪ اﺣﺴﺎس رﺿﺎﻳﺖ و ﺧﺸﻨﻮدی ﺑﻴﺸﺘﺮی در زﻧﺪﮔﻲ ﻣﻨﺠﺮ ﻣﻲﺷﻮد. جامعه هدف پژوهش متشکل از دانش آموزان دختر سوم دبیرستان بود که در مقطع حساس انتخاب رشته و دانشگاه به سر میبردند با توجه به ویژگهای خاص این سن که هیجان بر منطق غلبه دارد و در عین حال نوجوان مبتلا به کمال‏گرایی نیز می باشد .بررسی تاثیر آموزش مهارت رفتار جرات‏مندانه مشخص ساخت سبک تصمیم‏گیری عقلانی تا حدود زیادی افزایش یافته است و سبکهای آنی، وابسته و اجتنابی کاهش یافته است و همچنین هر سه بعد کمال‏گرایی کاهش یافته است. که این نتایج حاکی از اثربخش بودن آموزش مهارت رفتار جرات‏مندانه بر جامعه هدف بوده است. بدیهی است طی تنها ده جلسه آموزشی نمیتوان تغییراتی اساس در رفتار دانش آموزان ایجاد کرد ولیکن میتوان خوش بین بود اگر آموزش هایی از این دست در مدارس نهادینه شود و به موازات آن خانواده‏ها نیز خود را مکلف بدانند الگوی فرزندپروریشان را به سمت رفتار جرات‏مندانه سوق دهندگام موثری در بهبود عملکرد دانش آموزان برداشته خواهد شد.
محدودیت‏ها
انجام هر نوع تحقیق به دلیل وجود متغیرهای خارجی و داخلی تاثیرگذار محدودیتی را برای محقق ایجاد می کند که غیرقابل کنترل می باشند. لذا اثرات این متغیرهای خارجی میتواند در نتیجه گیری تاثیر قابل ملاحظه‏ای داشته باشد. در این تحقیق محدودیت ها می توانند به شرح زیر خلاصه شوند:
جامعه آماری تحقیق حاضر را دانش آموزان دختر مقطع سوم دبیرستان منطقه ۸ شهر تهران تشکیل میدهند و به همین جهت نتایج بدست آمده قابل تعمیم به همین گروه از دانش آموزان است، لذا در تعمیم نتیجه به جوامع دیگر باید با احتیاط صورت گیرد.
پیشنهادها
تحقیق حاضر بر روی دانش آموزان دختر مقطع سوم دبیرستان منطقه ۸ شهر تهران صورت گرفته است، لذا پیشنهاد می گردد که تحقیقی مشابه بر روی دانش آموزان پسر و دختر سایر مناطق شهر تهران و همچنین در شهرهای دیگر صورت گیرد تا بدین ترتیب بر اعتبار نتایج تحقیق افزوده شود.
با توجه به اهمیت سنین پایینتر در یادگیری رفتار جرات‏مندانه پیشنهاد میشود چنین پژوهشی در سطوح گوناگون آموزشی نیز اجرا شود.
با توجه به این که عوامل متعددی در تصمیم‏گیری و کمال‏گرایی در ارتباط هستند، پیشنهاد میشود روابط متغیرهای شخصیتی نظیر برون گرایی، روان رنجورخویی، سازگاری، وظیفه شناسی و خود نظمبخشی نیز مورد مطالعه قرار بگیرد.
به نظر میرسد که به منظور بالا بردن صحت یافتههای پژوهش میتوان روشهای دقیق سنجش به ویژه مصاحبه ساختار یافته را نیز در کنار مقیاسها به کار برد.
منابع
منابع فارسی
آنتونی، مایکل ایرونسون گیل و اشنایدرمن نیل. ۲۰۰۷، کتاب کار مدیریت استرس به شیوه  شناختی – رفتاری، ترجمه سید جواد آل محمد، سولماز جوکار، دکتر حمید طاهر نشاط دوست، ۱۳۸۷، اصفهان: انتشارات جهاد دانشگاهی.
ا.پاین، رزماری. ۲۰۰۵، فنون آرمش (تدبیر هایی برای ارتقای سلامت )، ترجمه دکتر مسعود شریفی و ضیاء قریشی، ۱۳۸۹، تهران: انتشارات فراروان.
ادﻳﺐ، ﻧﺴﺘﺮن (۱۳۷۴)، ﺑﺮرﺳﻲ ﻧﻘﺶ ﻣﺸﺎوره ﮔﺮوﻫﻲ در ﺑﺎﻻ ﺑﺮدن ﻋﺰت -ﻧﻔﺲ ﻧﻮﺟﻮاﻧﺎن، ﭘﺎﻳﺎنﻧﺎﻣﺔ ﻛﺎرﺷﻨﺎﺳﻲارﺷﺪ، داﻧﺸﮕﺎه ﻋﻼﻣﺔ ﻃﺒﺎﻃﺒﺎﻳﻲ
اسپالدینگ، چریل. ال. (۱۳۸۱). انگیزش در کلاس درس (ترجمه محمد نائنیان واسماعیل بیابانگرد). تهران: رشد.
اسدی، جوانشیر. رضایی، رقیه. ترابی، سید اسماعیل.(۱۳۸۸). بررسی و مقایسه‏ی جرات‏ورزی اضطراب، افسردگی و فشار روانی در افراد بینا و نابینا. ماهنامه تعلیم و تربیت استثنائی. شماره ۹۴و ۹۳٫ شهریور و مهر. 
اسلامی نسب، علی. (۱۳۷۳). روانشناسی اعتماد به نفس. تهران: انتشارات مهرداد.
افروز، غلامعلی. (۱۳۷۵). روانشناسی تربیتی. تهران: انتشارات انجمن اولیا ومربیان کشور.
افضلنیا، م. ر. (۱۳۸۳). بهداشت روانی خانواده. تهران: تزکیه
اکبری اورزمان، حمیدرضا.(۱۳۷۱). بررسی رابطه حمایت اجتماعی موسسات رفاهی(کمیته امداد) با عزت نفس فرزندان خانواده‏های تحت پوشش. پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه علامه طباطبائی.
اکستین، دنیل. کرن، روی. (۱۳۸۹). ارزیابی ودرمان سبک زندگی( ترجمه حمید علیزاده همکاران). تهران: نشر رسش.
آﻟﺒﺮﺗــﻲ، راﺑــﺮت و اﻣــﺎﻧﺰ، ﻣﺎﻳﻜــﻞ (۱۳۷۴)، روانﺷﻨﺎﺳــﻲ اﺑــﺮاز وﺟــﻮد، اﻧﺘﺸﺎرات ﻋﻠﻤﻲ، ﺗﻬﺮان؛
الوانی ، مهدی . (۱۳۸۵ ) مدیریت عمومی .تهران : نی ، چ ۳۱ .
بارون، رابرت. بیرن، دان. برنسکامب، نایلا. (۱۳۸۸). روانشناسی اجتماعی ( ترجمه یوسف کریمی). (ویراست یازدهم). تهران: نشر روان.
بال، ساموئل. (۱۳۷۴). انگیزش در آموزش وپرورش( ترجمه سیدعلی اصغر مسدد). شیراز: انتشارات دانشگاه شیراز.
بتنهام، سوزان. (۱۳۸۴). روانشناسی تربیتی (ترجمه اسماعیل بیابانگرد و علی نعمتی). تهران: نشر نی.
بحری، نادره.(۱۳۸۸). ﺗﺄﺛﻴﺮ آﻣﻮزش ﺟﺮأت‏ورزی ﺑﻪ روش ﻣﺸﺎوره ﮔﺮوﻫﻲ ﺑﺮ ﻋﺰت ﻧﻔﺲ داﻧﺶآﻣﻮزان دﺧﺘﺮ منطقه ۱۱ شهر تهران. پیک نور. سال هشتم. شماره ۱٫
براندن، ناتانیل. (۱۳۷۱). روان شناسی وحرمت نفس.(ترجمه جمال هاشمی). تهران: شرکت سهامی انتشار تهران.
برنو، فرانک. (۱۳۷۰). فرهنگ توصیفی روانشناسی (ترجمه فرزانه طاهری و مهشید یاسایی). تهران: نشر طرح نو.
بساک نژاد، سودابه. ( ۱۳۸۸). رابطه حرمت خود، کمال گرایی و خود شیفتگی با خودناتوان سازی در گروهی از دانشجویان. مجله روانشناسی. شماره .۴۹.بهار.
بشارت, محمدعلی. (۱۳۸۶). ساخت و اعتباریابی مقیاس کمال‏گرا یی چند بعدی تهران. پژوهش های روانشناختی، ۱۰: ۶۷-۴۹٫
بشارت، م. ع. (۱۳۸۱). بررسی رابطهی کمالگرایی و حرمتخود در دانشآموزان پیشدانشگاهی. فصلنامهی روان

نوشته ای دیگر :   استفاده از داده کاوی برای ارائه چارچوبی جهت کشف الگوهای پزشکی و ...

برای دانلود متن کامل این فایل به سایت torsa.ir مراجعه نمایید.