رویکرد حامی- پیرو: ساختار نامناسب اقتصادی، باندبازی در ساخت سیاسی، نوچه گرایی در انتصاب ها و گماردن پیروان در گلوگاه های تصمیم گیری با پشتوانه حامیان قدرتمند، زمینه های فساد را فراهم می کنند. (ربیعی، ۱۳۸۳، ۲۶)
راهکارهای پیشگیری و مبارزه با فساد اداری:
در پژوهشی که در سازمان بازرسی کل کشور به انجام رسیده است راهکارهای مقابله و پیشگیری از فساد و تخلفات اداری در ۴ گروه اصلی تقسیم بندی شده اند:

  1. بعد ادرای: تحول در بوروکراسی سنتی و ناکارآرا و غیرمؤثر ، تغییر در ساختار و تشکیلات و متناسب ساختن آن با اهداف و وظایف محوله، ایجاد نظام شایسته سالاری در گزینش و ارتقای افراد، اصلاح دولت، به کارگیری نیروهای متخصص، کاهش و حذف مقررات دست و پاگیر اداری، آزادی عمل و مشارکت کارکنان، آگاهی ارباب رجوع از امور اداری، افزایش آگاهی و دانش مسئولان و مدیران و هماهنگی با کارکنان به ویژه در دستگاههای اجرایی و سازمانهای نظارتی و بازرسی (نجاری، ۱۳۷۹، ۱۳)
  2. بعد اجتماعی و فرهنگی: تحول در مفروضات، باورها، نگرش های مردم به ویژه کارکنان و مدیران و مسئولان، بسط ارزشهای اسلامی و الهی در جامعه، خدامحوری، ایمان قوی، آخرت گرایی، بسط انگیزه های الهی، تعاون و مشارکت مردمی، روحیه قناعت و صرفه جویی، عزم ملی و پشتکار
  3. بعد سیاسی: استقلال کامل قوه قضائیه و سایر دستگاههای نظارتی، کاهش نفوذ و کنترل گروههای ذینفع در داخل و خارج سازمان، مجازات کامل کارکنان و مدیران متخلف، آگاه ساختن مردم از حقوق خود در برابر قانون، کم کردن نفوذ سیاست در ادارات دولتی
  4. بعد اقتصادی: بسط عدالت اقتصادی، کاهش فاصله بین ثروتمندان و تنگدستان، متناسب ساختن هزینه و درآمد، افزایش قدرت خرید مردم، توزیع مناسب تر درآمدها و کاهش تورم (ذاکر صالحی، ۱۳۸۸، ۷۹)

در واقع به عنوان تجزیه و تحلیل نهایی، این دولت ها و مؤسسات دولتی هستند که باید برنامه ها و سیاست های ضد فساد مخصوص خود را انتخاب کنند. آن ها باید با اتخاذ تصمیماتی در زمینه سیاست های مالی، تخصیص منابع و به کار گیری استراتژی مناسب، سیاست های مخصوص شرایط خود را انتخاب کنند. (باگاوا و امیل، ۲۰۰۴)
امروزه تاکید کشورهای مختلف بر پیشگیری فساد، به سه رکن اصلی، آموزش کارکنان، انتهاب افراد بر اساس شایستگی و بالاخره اصلاح نظام های عملیاتی و مکانیزه کردن آن باعث شده است مبارزه با فساد شکل اصولی و علمی خود را طی کند. (اسکات، ۱۹۷۲)
بخش دوم : پیشینه تحقیق
۱- نقش فرهنگ سازمانی در کاهش فساد اداری (آصف – هاجر)
چنانچه فساد به قدرت یک هنجار عمومی و پذیرفته شده در جوامع تبدیل شود این نوع فساد می تواند به عنوان یک قاعده پذیرفته شده و مورد قبول واقع شود. (ربیعی- ۹۲) .تقویت فرهنگ سازمانی یکی از رویکردهایی است که می تواند در پیشگیری از بروز فساد اداری نقش مهمی ایفا کند.
بر اساس یافته های بدست آمده از تحقیق هاجر آصف در قالب مقاله منتشر نشده در زمینه رابطه بین فرهنگ و فساد به راهنمائی دکتر ربیعی، اجرای برنامه های ذیل در جهت ارتقاء فرهنگ برای پیشگیری، کنترل و مقابله با فساد اداری می تواند مؤثر واقع گردد:

  • تقویت کار گروهی در سازمان ها و جلوگیری از فردگرایی به نحوی که افراد با قرارگرفتن در کنار سایر افراد و انجام کار گروهی، در معرض تعهدات کار گروهی قرارگرفته و از فردگرایی منفی و تصمیمات فردی در اعمال رفتار ناسالم کاسته شود. این تحقیق نشان داد که قرار گرفتن در گروه و ملاحظاتی که گروه در رفتار افراد ایجاد می کند به طور مؤثری از رفتارهای فساد آمیز جلوگیری می کند.
  • مطالعات ما نشان داد که وجدان کاری مفهومی است نامشخص و دارای تعریف شناخته شده ای نیست. به نظر می رسد ارائه تعریفی مشخص از وجدان کاری و پر معنی کردن تعریف وجدان کاری با مفاهیم ارزش های بنیادین، توسط سازمان ها ضروری است. مدیریت نیز با الگو قرار دادن گروه ها یا افراد با وجدان کاری بالا و نماد سازی، می تواند در این مقوله گامی مؤثر بردارد.
  • چنانچه مدیران به جای ایجاد تعارض با سازمان های غیر رسمی سعی در اشاعه فرهنگ مناسب در چارچوب های غیر رسمی نمایند، نتیجه ی بهتری بدست خواهد آمد.
  • گسترش برنامه های آموزشی درمورد فساد اداری، زمینه های بروز فساد اداری و عواقب آن نیز یکی از برنامه های مهم در این راستا می باشد.آموزش قبل از ورود، آموزش حین خدمت و استفاده از شیوه های آموزشی مناسب در کاهش فساد اداری و پیشگیری آن مناسب می باشد.مطالعه ما نشان داد که در سازمان های ما عدم آگاهی از قانون و همچنین عدم آشنایی با هزینه های ناشی از اعمال فساد آمیز وجود دارد.
  • رسانه ها، هم دارای کارکردهای آموزشی و هم دارای کارکردهای اطلاع رسانی می باشند.بنابرین می توانند به عنوان یک عامل بسیار فعال و اثرگذار در زمینه آموزش افکار عمومی، آگاه سازی و بالابردن نظارت عمومی و شفاف سازی و همچنین رسانه ای کردن مواردی از قبیل مناقصه ها و مزایده ها عمل نمایند.
  • مطالعات نشان می دهد که بسیاری از نارضایتی هایی که منجر به فساد می گردند ناشی از مقایسه افراد در سازمان با دیگران است.بر اساس تئوری برابری(equity theory) ، افراد داده ها و ستاده های خود را با هم مقایسه می کنند.این مقایسه بخشی از فساد در سازمان ها را ساخته است لذا برپایی اصول اخلاقی مناسب و نظام شایسته سالاری به جای خویشاوند سالاری توصیه می شود.
نوشته ای دیگر :   علمی :بررسی رابطه ارتباطات سازمانی و مدیریت بحران در آموزش و پرورش ناحیه یک شهرستان بندرعباس- قسمت ...

۲- نقش فن آوری

دانلود متن کامل پایان نامه در سایت jemo.ir موجود است

اطلاعات در کاهش فساد اداری (نظام- علی)
براساس تحقیقات انجام شده توسط علی نظام تحت عنوان بررسی نقش فناوری اطلاعات در زمینه کاهش فساد اداری نتایج ذیل به دست آمده است:
بکارگیری فن آوری اطلاعات در سازمانها می تواند مانعی جدی و تاثیرگذار در بروز فساد اداری گردد. در نهایت به کارگیری فناوری اطلاعات می تواند موجب کاهش سلسله مراتب، افقی سازی ساختار تشکیلاتی، کوتاه شدن فرایندهای تصمیم گیری و سیاست گذاری، نظارت بیشتر و کارآمدتر، کاهش فساد اداری، برنامه ریزی دقیق تر، شفافیت کامل و مشارکت بیشتر شهروندان در تصمیم گیری و تصمیم سازی خواهد شد. مهمترین عواملی که می تواند با بکارگیری فناوری اطلاعات بر کاهش فساد اداری اثر داشته باشد عبارت است از:

  • ایجاد بستر مناسب ارتباطی ارباب رجوع با سازمان
  • تسهیل و سرعت بخشیدن در ارائه خدمات سازمانی به مردم
  • مکانیزه نمودن کلیه فرایندهای سازمانی
  • حذف نظریات و سلائق شخصی در تصمیم گیری های سازمانی
  • اطلاع رسانی به موقه اهداف و ماموریت سازمانی از طریق شبکه های مجازی
  • حذف واسطه ها و نیروهای مازاد در فرایند سازمانی و حذف تبانی ها
  • استفاده از سیستم های مکانیزه اداری
  • راه اندازی سیستم اعلام شکایات مردمی

تجربیات کشورهای مختلف در پیشگیری از فساد